Мемлекеттік конфессиялық саясат
(1991-2012 ж.ж.) сандар мен деректерде

«Этносаралық, конфессияаралық келісімді және толеранттылықты, Қазақстан халқының отан сүйгіштігін қамтамасыз етудің өзіндік моделін іске асырудың нәтижесінде елдің ішкі саяси тұрақтылық пен орнықты әлеуметтік экономикасының өсуіне қол жеткізілді».

(Қазақстан Республикасы Парламенті Қазақстан Республикасы мемлекеттік егемендігінің 20 жылдығы Декларациясынан).

Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігі жылдарында рухани қайта жаңғыру және өте маңызды жетістік– конфессияаралық келісім қамтамасыз етілген.

Барлық азаматтарға олардың діни көзқарастарына қарамастан еркін діни бостандық берілді.

Жасалған дiнаралық келiсiм мен сұхбат - бұл біздің еліміздің жалпы әлемдік әр түрлi конфессиялардың өзара әрекеттесуi үрдісіне қосқан үлесі. Ал 2010 жылдағы Қазақстанның ЕҚЫҰ-на төрағалық етуi еліміздің саясатының дiни саласыңдағы үлкен қорытындысы болып табылады.

Мемлекеттiк - конфессиялық саясатының негiзiнде үш негiздi құрарамдас бөліктер: заң шығару, нормативтiк – құқықтық база, арнайы мемлекеттік органдар және бұл саясатты iске асыратын ұйымдастыру - тәжірибелік шаралар.

Бүгінгі таңда Қазақстан мемлекеті шынында да толығымен игерілген заң шығару базасы бар, оның негізіне тәуелсіздіктің жиырма жыл ішінде қабылданған келесі заң актілерi және «Қазақстан Республикасының Конституциясы» жатыр:

1992 жылы 15 қаңтар - Қазақстан Республикасының «Дiни нанымның бостандығы және дiни бiрлестiктер туралы» Заңы. Осы заң мемлекет және дiни ұйымдар арасындағы арақатынастарды реттеуiне негiзін қалады.

1995 жылы 1 наурыз – «Қазақстан халықтары ассамблеясының бiлiмi туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы.

1996 жылы 31 мамыр – «Қоғамдық бiрлестiктер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

1999 жылы 13 шiлде – «Ланкестікке қарсы әрекет туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

2001 жылы 16 қаңтар – «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

2002 жылы 15 шiлде – «Саяси партиялар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

2004 жылы 7 шiлде – Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасында мемлекеттiк Жастар саясаты туралы» Заңы.

2005 жылы 12 сәуiр – Қазақстан Республикасының «Мемлекеттiк әлеуметтiк тапсырыс туралы» Заңы.

2005 жылы 18 ақпан – Қазақстан Республикасының «Экстремизмге қарсы әрекет туралы» Заңы.

2007 жылы 15 мамыр – Қазақстан Республикасының Еңбек кодексi. 96-шы бапта «Демалыс күндер» мұсылман күнтiзбесі бойынша Құрбан айт және 7 қаңтар Православиелiк рождество жариялаған.

2007 жылы 27 шiлде - Қазақстан Республикасының «Бiлiм туралы» Заңы.

2008 жылы 20 қазан – Қазақстан Республикасының «Қазақстан халқының ассамблеясы туралы» Заңы.

2011 жылы 11 қазан – Қазақстан Республикасының «Дiни қызмет және дiни бiрлестiктер туралы» Заңы.

«ҚР арнайы мемлекеттік органдарының сұрақтары боынша заңнамалық актілеріне толықтырулар мен өзгертулер енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 2012 жыл 13 ақпан.

Өткен жылдарда көптеген нормативтiк - құқықтық актілер, діни ұжымдар мен мемлекеттік органдардың арақатынасын бақылайтын шешімдер қабылданған. Соның iшiнде, 2007 жылдың 5 желтоқсаны Қазақстан Республикасының үкiметiнiң қаулысымен (N1185) бекітілген «Дiни наным бостандығын қамтамасыз етуi және мемлекеттiк - конфессиялық қатынастардың жетiлдiруi бойынша бекiтуi туралы 2007-2009 жылдарға бағдарлама» қабылданды. Бағдарламаны әзiрлеу үшін қажеттiлiк: мемлекеттiк құрылымдармен және дiни бiрлестiктердiң арасындағы қатынастардың әбден жетiлдiруi, сонымен бiрге конфессияаралық қатынастардың үйлесуі.

Бұдан басқа, барлық мемлекеттiк орташа орта бiлiм мектептерiнiң 9-шы сыныптарындағы 2009 жылдың 14 қыркүйектен бастап «Дiнтану негіздері» жаңа факультативтiк курсынан сабақ беруi енгiзiлген. «Дiнтанудың негiздері» факультатив бағдарламасының мақсаты - жалпы адамдық және рухани-адамгершiлiк құндылықтардың оқушыда және қоғамның деңгейiнiң жоғарылатуын құрастыру.

Тәуелсiздiк жылдарында өз өкiлеттiктерiнiң шектерiндегi дiн саласындағы мемлекеттiк саясат орындайтын органдардың қатары жасалған:

2000 жыл – кеңес беру мәселенi талқылап шешетiн орган - дiни бiрлестiктерi бар байланыстар бойынша кеңес, Қазақстан Республикасының үкiметi және облыстар әкiмшiлiктерiнде, Астана, Алматы қалаларында.

2005 жыл - Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгінің дiни iстерi бойынша комитеті, дiни наным, мемлекет пен дiни бiрлестіктердiң әсерлесуiнiң бостандығына азаматтардың құқықтық қамтамасыз ету саласындағы iске асырылған және бақылау функциялары өз құзырын орындайды.

2006 жыл - уәкiлеттi орган - Қазақстан Республикасының Әділет министрлiгiнiң құрамында дiни iстерi бойынша комитеті.

2007 жыл – дiни сұрақтары бойынша ғылыми зерттеу және аналитикалық орталық (жүйелiк барлауды ұйымдастыру және талдау, дiннiң төңiрегiндегi ғылыми зерттеулерiн өткiзуi үшiн).

Дiндердiң iстерi бойынша Комитеттi 2010 жылда мәдениет министрлiгiнiң басқаруына тапсырылды.

Комитеттiң Қазақстан Республикасының Президенті жарлығысымен 2011 жылдың мамырында Қазақстан Республикасының агенттiгiне дiни iстерi бойынша өзгерiп, мәдениет министрлiгiнiң құрамына кіргізілді.

Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгі дiни iстерi бойынша комитет, дiни наным, мемлекет пен дiни бiрлестіктердiң әсерлесуiнiң бостандығына азаматтардың құқықтық қамтамасыз ету саласындағы iске асырылған және бақылау функциялары өз құзырын орындайды бұл өкiлеттiк агенттiкте тапсырылған.

Кейбiр таңбалы шаралар туралы конфессияаралық сала:

1992 жыл - БҰҰ және ЕҚЫҰ мүшелiкке кiру; негiзгi құжаттарға адам құқықтары төңiрегiн қосу.

1992 жыл - Қазақстандағы Бiрiншi президентi Н.А.Назарбаевтың патронажымен рухани келiсiмнiң Бүкiләлемдiк конгрессiнiң бiрiншi сессиясы өттi.

1995 жылы 24 наурыз - мәжiлiс, Қазақстан халықтарының ассамблеяның Бiрiншi сессиясы өттi.

2001 жыл - Рим Папасы II-шi Иоанна Павлдың Астанаға келуі.

2003 жыл - әлемнiң 14 елдерiнен келген 17 делегациялардың I cъезді.

2006 жыл- әлемнiң 23 елдерiнен келген 29 делегациялардың II съездi.

2009 жыл - Еуропа әлемi, Азия, Таяу шығыс және Американың 35 елдерiнен келген 77 делегацияларының қатысуымен III съездi.

2010 жыл – Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуі.

2010 жыл – ЕҚЫҰ Астанадағы Самиті, негізгі қорытынды оқиға Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуі (алда өткен кездесу жоғары деңгейде 1999 жылы Стамбул қаласында өтті).

2011 жыл – ИКҰ-на Қазақстан төрағалық етуі.

2012 жыл- Әлемнiң 40 елдерiнен келген 85 делегацияларының қатысуымен IV съездi.

Тәуелсiз Қазақстан жылдарында дiни бiрлестiктерiнiң саны туралы кейбiр мәлiметтер.

Қазақстандағы тәуелсiздiк алу жылдарынан бастап дiндердiң ренессансы пайда болды.

1991 жыл - 671 дiни бiрлестiктер дiни нанымның бостандығының жариялауынан кейiн тiркелдi.

2001 жыл - 40 конфессия, 2618 дiни ұйымдар.

2011 жылы (дiн туралы жаңа заңның қабылдануына дейiн) 46 конфессия, 4551 дiни бiрлестiктер.

Қазақстан Республикасының «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» жаңа Заңға сәйкес өткізілген қайта тіркеудің қорытындылары бойынша 25 қазан күніне қарай 3088 діни бірлестік тіркелген.

Мәлiметтердi әзiрлеуде Қазақстан халқының ассамблеясы, Қазақстан Республикасы дiни iстерi бойынша агенттiктің материалдары пайдаланылған.

4 қараша 2015 ж. АҚШ университетінде Ислам діні жайлы...

"Faith of Our Neighbors" университетінің студенттеріне Ислам діні жайлы хабардар етіп, оларға дін тағлымдарын үйрету мақсатында арнайы дәрістер өткізілетін болды. Бұл семинар бірнеше күн жалғасатын болады.

Толығырық...

4 қараша 2015 ж. Көне ислам кітапханасының жаңа келбеті

Астана. 3 қараша. E-ISLAM – Әлемдегі ең көне ислам кітапханасының бірі Индияда орналасқан. Кітаптарының ескіргені сонша, қолға алып пайдалануға жарамай қалған. Сондықтан, жергілікті Деккан ислами институты бұл кітаптарға жаңа келбет беру үшін олардың электронды форматын жасап шығарды.

Толығырық...

4 қараша 2015 ж. Түркияның беделді журналы тұтас номерін ұлы ақын Абай Құнанбаевтың 170 жылдық мерейтойына арнады

АСТАНА. ҚазАқпарат - Түркияның беделді журналы тұтас нөмерін ұлы ақын Абай Құнанбаевтың 170 жылдық мерейтойына арнады. Бұл туралы сүйінші хабарды белгілі жазушы, драматург, халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты Думан Рамазан өзінің Фейсбуктағы жеке парақшасында хабарлады.

Толығырық...

2 қараша 2015 ж. ТҮРКИЯ ДІНБАСЫ МӘСКЕУДЕ УАҒЫЗ АЙТТЫ

Түркия диянетінің басшысы Мехмет Гермез осы жұма Мәскеу орталық мешітінде уағыз жүргізді.

Толығырық...

2 қараша 2015 ж. Татарстанда Алтын Орда тарихы туралы телехикая түсіріледі

АСТАНА. ҚазАқпарат - 2016 жылдың қыркүйек-желтоқсан айларында Татарстанда Алтын Орда туралы телехикая түсіріледі, деп хабарланған "Нұр Астана" мешітінің сайтында.

Толығырық...

2 қараша 2015 ж. Лондонда «Болашақ» стипендиясының иегерлері «Мәңгілік Ел» ұлттық идеясын ілгерілету жолдарын талқылады

АСТАНА. ҚазАқпарат - Лондонда британдық университеттерде білім алып жүрген «Болашақ» стипендиаттары «Мәңгілік Ел» ұлттық идеясын ілгерілету мәселелерін талқылады, деп хабарлайды «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ баспасөз қызметінен.

Толығырық...

2 қараша 2015 ж. Италия Президенті «Астана ЭКСПО-2017» көрмесінің табысты өтетіндігіне сенім білдірді

АЛМАТЫ. ҚазАқпарат - Италияда «EXPO MILANO-2015» Дүниежүзілік көрмесі жабылуының ресми рәсімінде ЭКСПО жалауын Қазақстан Республикасына салтанатты түрде табыстау рәсімі өтті. Бұл туралы «Астана «ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ-ның баспасөз қызметінен хабарлайды.

Толығырық...

30 қазан 2015 ж. «Сәбина келін» фильмі халықаралық фестивальде гран-при жүлдесін иеленді

АЛМАТЫ. ҚазАқпарат - «Сәбина келін» фильмі халықаралық фестивальде гран-при жүлдесін иеленді. Бұл туралы «Nurtas production» студиясынан хабарлады.

Толығырық...

30 қазан 2015 ж. «Қобыланды батыр» мен «Қыз Жібек» түрік тілінде жарыққа шықты

АСТАНА. ҚазАқпарат - Анкарада «Қобыланды батыр» мен «Қыз Жібек» дастаны түрік тілінде жарық көрді.

Толығырық...

30 қазан 2015 ж. ТМД арнайы қызметтері лаңкестердің «ұйқыдағы ұяшықтарын» жоюға кіріседі

АСТАНА. ҚазАқпарат - ТМД елдерінің арнайы қызметтері «ұйқыдағы» лаңкестік ұяшықтарын жоюмен айналысады. Бұл туралы Мәскеуде аяқталған ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің қауіпсіздік және арнайы қызметтер органдары басшылары кеңесінің 39-шы отырысының қорытындысы бойынша ФҚҚ баспасөз қызметінде мәлім етілді, деп хабарлады eadaily.com.

Толығырық...
Келесі вкладка

4 қараша 2015 ж. Бас мүфти терроризм түсінігіне анықтама берді

Астана. 30 қазан. E-ISLAM – Бүгін Ислам мәдениетінің астанасы аталған Алматы төрінде өтіп жатқан «Келісім мен жасампаздық – Орталық Азиядағы Исламның дәстүрлі негізі» атты халықаралық форумда ҚМДБ төрағасы, бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлы терроризм ұғымына осындай анықтама берді.

Толығырық...

4 қараша 2015 ж. «Мәңгі мұғжиза» («Құран шапағы») атты кітаптың тұсаукесері өтті

АСТАНА. ҚазАқпарат - Қазақстан мұсылмандары Діни басқармасында ғұламалардың кезекті кеңес үстінде жағымды жаңалық болды. Жиырма бес жылдық дайындығынан кейін қаламын қолға алып, Құранның алғашқы пара аяттарын мағыналық жағынан аударып, соған терең тәпсір жазған Мұхитдин Исаұлының «Мәңгі мұғжиза» («Құран шапағы») атты кітабының тұсаукесер рәсімі өтті.

Толығырық...

4 қараша 2015 ж. Астанада «Шабыт» фестивалі ашылды

АСТАНА. ҚазАқпарат - Бүгін Астанада «Шабыт» Халықаралық шығармашылық жастар фестивалі салтанатты түрде ашылды. Биыл 18-ші мәрте ұйымдастырылып отырған байқауда бағын сынауға 388 үміткер ниет білдірген. Олардың өнерін өзіміздің және Қытай, Германия, Израиль, Италия, Беларусь, Ресейден келген танымал майталмандар бағалайтын болады.

Толығырық...

2 қараша 2015 ж. Орталық Азия ғұламалар форумының ҮНДЕУІ қабылданды

Астана. 30 қазан. E-ISLAM – Бүгін Алматыда өтіп жатқан Орталық Азия ғұламалары халықаралық форумының Үндеуі қабылданды. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының уағыз-насихат бөлімінің меңгерушісі Ершат Оңғаров таныстырған Үндеудің толық нұсқасы төмендегідей.

Толығырық...

2 қараша 2015 ж. Бас мүфти терроризм түсінігіне анықтама берді

Астана. 30 қазан. E-ISLAM – Бүгін Ислам мәдениетінің астанасы аталған Алматы төрінде өтіп жатқан «Келісім мен жасампаздық – Орталық Азиядағы Исламның дәстүрлі негізі» атты халықаралық форумда ҚМДБ төрағасы, бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлы терроризм ұғымына осындай анықтама берді.

Толығырық...

2 қараша 2015 ж. Қарағандыда халықаралық оперетта фестивалі басталды

АСТАНА. ҚазАқпарат - Қарағандыда халықаралық оперетта фестивалі басталды. Оған қатысу үшін түрлі елден 100-ден астам өнер иелері келді.

Толығырық...

2 қараша 2015 ж. Ақмола облысында ҰОС-ның майдангерлеріне ескерткіш орнатылды

КӨКШЕТАУ. ҚазАқпарат - Астрахан ауданының Ковыленка ауылында Ұлы Отан соғысына қатысушыларына арналған ескерткіш ашылды.

Толығырық...

30 қазан 2015 ж. ҚМДБ Ғұламалар Кеңесі педофилияға қатысты пәтуа шығарды

Алматыда ҚМДБ төрағасы, Бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлының төрағалығымен өтіп жатқан Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы Ғұламалар Кеңесінің ІX отырысында қоғамдағы күрделі мәселелердің бірі педофилияға қатысты пәтуа шығарылды.

Толығырық...

30 қазан 2015 ж. ҚР Ұлттық музейінде ЭКСПО-2017 көрмесі аясында Қытайдың «Терракот әскерлері» атты бірегей көрмесі өтеді

АСТАНА. ҚазАқпарат - Бүгін Сиань қаласында Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасының мәдениет министрліктері арасында тарих және мәдениет ескерткіштерін сақтау, жаңғырту және консервациялау саласында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Жұмыс сапарының маңызды нәтижесі Астана қаласында өтетін ЭКСПО халықаралық көрмесі аясында 2017 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық музейінде «Терракот әскерлері» бірегей көрмесін өткізу туралы уағдаластық болып отыр.

Толығырық...

30 қазан 2015 ж. Қазақстан дінтанушыларының V форумы өтті

Астана. 29 қазан. E-ISLAM – Бүгін елорда төрінде «Зайырлы мемлекет және жоғары руханилық – болашағы біртұтас ұлт платформасы» атты Қазақстан дінтанушыларының кезекті форумы өтті. Форум жұмысына Мәдениет және спорт вице-министрі Марат Әзілханов, Дін істері комитетінің төрағасы Ғ.Шойкин және отандық танымал дінтанушы ғалымдар қатысты.

Толығырық...
Келесі вкладка

4 қараша 2015 ж. ПМУ РЕКТОРЫ ИТАЛИЯДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН ІШКІ САУДА ПАЛАТАСЫНЫҢ ЖЕТЕКШІСІМЕН КЕЗДЕСТІ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ректоры Арын Өрсариев Италиядағы Қазақстанның ішкі сауда палатасының жетекшісі Савино Корсаримен жұмыс кездесуін өткізді.

Толығырық...

4 қараша 2015 ж. ПМУ-ДА ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ҚҰЗЫРЕТ ОРТАЛЫҒЫ АШЫЛДЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінде Павлодар облысының экологиялық технологиялар жөніндегі құзырет орталығы ашылды.

Толығырық...

4 қараша 2015 ж. ПМУ-ДА ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ 550 ЖЫЛДЫҒЫНА АРНАЛҒАН ҒЫЛЫМИ КОНФЕРЕНЦИЯ ӨТТІ

Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінде Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған «Қазақ хандығы – Қазақстан Республикасы: мемлекеттіліктің қалыптасу, сабақтастық және даму мәселелелері» атты халықаралық ғылыми-теориялық конференциясы өтті.

Толығырық...

30 қазан 2015 ж. ПМУ-ДА «СТУДЕНТТЕР ҚАТАРЫНА ҚАБЫЛДАУ» САЛТАНАТЫ ӨТТІ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінде оқу ордаға жаңа қадам басқан бірінші курс студенттерін «Студенттер қатарына қабылдау» салтанаты өтті.

Толығырық...

29 қазан 2015 ж. ПМУ СТУДЕНТТЕРІНЕ ОКСФОРД ПРОФЕССОРЫ ДӘРІС ОҚУДА

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті білім алушыларына белгілі халықаралық сарапшы, профессор, Оксфорд университетінің Көшбасшылық және мемлекеттік саясат бағдарламалары жөніндегі директоры Алан Хадсон дәріс курстарын оқыды.

Толығырық...

28 қазан 2015 ж. ПМУ СТУДЕНТТЕРІ ҚР ТҰҢҒЫШ ПРЕЗИДЕНТІ ҚОРЫ – ҰЛТ КӨШБАСШЫСЫ ШӘКІРТАҚЫСЫНА ИЕ БОЛДЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің студенттері Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Ұлт Көшбасшысы Қорының студенттік шәкіртақысы иегерлері атанды.

Толығырық...

27 қазан 2015 ж. ПМУ-ДА ҰЛТТАР ТАТУЛЫҒЫНА ӨЗЕК БОЛҒАН ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫ АССАМБЛЕЯСЫНЫҢ САБАҒЫ ӨТТІ

Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінде Павлодар облысының этномәдени бірлестіктері өкілдері студенттерге Қазақстан халқы Ассамблеясының тарихы туралы сабақ өткізді.

Толығырық...

26 қазан 2015 ж. ПМУ МЕН ТОНГДЗ УНИВЕРСИТЕТІ АРАСЫНДАҒЫ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті мен Шанхай Тонгдз университеті Нұрлы жол және Жібек жолы экономикалық белдеуін құру бағдарламаларын дамыту аясында кадрларды дайындау туралы меморандумға қол қойды.

Толығырық...

26 қазан 2015 ж. ПМУ ПРОФЕССОРЫ ҚАЗАҚСТАН ҰСТАЗЫ ҚОҒАМДАСТЫҒЫНЫҢ 1 ДӘРЕЖЕЛІ МЕДАЛІНІҢ ИЕГЕРІ АТАНДЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ғалымы Дүкенбай Назымбек «Қазақстан ұстазы» қоғамдастығы 1 дәрежелі медалінің иегері атанды.

Толығырық...

23 қазан 2015 ж. ПМУ-ДЫҢ ЖІГІТ СҰЛТАНЫ АНЫҚТАЛДЫ

«Мистер ПМУ – 2015» байқауына С. Торайғыров атындағы ПМУ жастар ісі жөнідегі комитеті мұрындық болды.

Толығырық...

Қосымша ақпарат