Мемлекеттік конфессиялық саясат
(1991-2012 ж.ж.) сандар мен деректерде

«Этносаралық, конфессияаралық келісімді және толеранттылықты, Қазақстан халқының отан сүйгіштігін қамтамасыз етудің өзіндік моделін іске асырудың нәтижесінде елдің ішкі саяси тұрақтылық пен орнықты әлеуметтік экономикасының өсуіне қол жеткізілді».

(Қазақстан Республикасы Парламенті Қазақстан Республикасы мемлекеттік егемендігінің 20 жылдығы Декларациясынан).

Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігі жылдарында рухани қайта жаңғыру және өте маңызды жетістік– конфессияаралық келісім қамтамасыз етілген.

Барлық азаматтарға олардың діни көзқарастарына қарамастан еркін діни бостандық берілді.

Жасалған дiнаралық келiсiм мен сұхбат - бұл біздің еліміздің жалпы әлемдік әр түрлi конфессиялардың өзара әрекеттесуi үрдісіне қосқан үлесі. Ал 2010 жылдағы Қазақстанның ЕҚЫҰ-на төрағалық етуi еліміздің саясатының дiни саласыңдағы үлкен қорытындысы болып табылады.

Мемлекеттiк - конфессиялық саясатының негiзiнде үш негiздi құрарамдас бөліктер: заң шығару, нормативтiк – құқықтық база, арнайы мемлекеттік органдар және бұл саясатты iске асыратын ұйымдастыру - тәжірибелік шаралар.

Бүгінгі таңда Қазақстан мемлекеті шынында да толығымен игерілген заң шығару базасы бар, оның негізіне тәуелсіздіктің жиырма жыл ішінде қабылданған келесі заң актілерi және «Қазақстан Республикасының Конституциясы» жатыр:

1992 жылы 15 қаңтар - Қазақстан Республикасының «Дiни нанымның бостандығы және дiни бiрлестiктер туралы» Заңы. Осы заң мемлекет және дiни ұйымдар арасындағы арақатынастарды реттеуiне негiзін қалады.

1995 жылы 1 наурыз – «Қазақстан халықтары ассамблеясының бiлiмi туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы.

1996 жылы 31 мамыр – «Қоғамдық бiрлестiктер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

1999 жылы 13 шiлде – «Ланкестікке қарсы әрекет туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

2001 жылы 16 қаңтар – «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

2002 жылы 15 шiлде – «Саяси партиялар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.

2004 жылы 7 шiлде – Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасында мемлекеттiк Жастар саясаты туралы» Заңы.

2005 жылы 12 сәуiр – Қазақстан Республикасының «Мемлекеттiк әлеуметтiк тапсырыс туралы» Заңы.

2005 жылы 18 ақпан – Қазақстан Республикасының «Экстремизмге қарсы әрекет туралы» Заңы.

2007 жылы 15 мамыр – Қазақстан Республикасының Еңбек кодексi. 96-шы бапта «Демалыс күндер» мұсылман күнтiзбесі бойынша Құрбан айт және 7 қаңтар Православиелiк рождество жариялаған.

2007 жылы 27 шiлде - Қазақстан Республикасының «Бiлiм туралы» Заңы.

2008 жылы 20 қазан – Қазақстан Республикасының «Қазақстан халқының ассамблеясы туралы» Заңы.

2011 жылы 11 қазан – Қазақстан Республикасының «Дiни қызмет және дiни бiрлестiктер туралы» Заңы.

«ҚР арнайы мемлекеттік органдарының сұрақтары боынша заңнамалық актілеріне толықтырулар мен өзгертулер енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 2012 жыл 13 ақпан.

Өткен жылдарда көптеген нормативтiк - құқықтық актілер, діни ұжымдар мен мемлекеттік органдардың арақатынасын бақылайтын шешімдер қабылданған. Соның iшiнде, 2007 жылдың 5 желтоқсаны Қазақстан Республикасының үкiметiнiң қаулысымен (N1185) бекітілген «Дiни наным бостандығын қамтамасыз етуi және мемлекеттiк - конфессиялық қатынастардың жетiлдiруi бойынша бекiтуi туралы 2007-2009 жылдарға бағдарлама» қабылданды. Бағдарламаны әзiрлеу үшін қажеттiлiк: мемлекеттiк құрылымдармен және дiни бiрлестiктердiң арасындағы қатынастардың әбден жетiлдiруi, сонымен бiрге конфессияаралық қатынастардың үйлесуі.

Бұдан басқа, барлық мемлекеттiк орташа орта бiлiм мектептерiнiң 9-шы сыныптарындағы 2009 жылдың 14 қыркүйектен бастап «Дiнтану негіздері» жаңа факультативтiк курсынан сабақ беруi енгiзiлген. «Дiнтанудың негiздері» факультатив бағдарламасының мақсаты - жалпы адамдық және рухани-адамгершiлiк құндылықтардың оқушыда және қоғамның деңгейiнiң жоғарылатуын құрастыру.

Тәуелсiздiк жылдарында өз өкiлеттiктерiнiң шектерiндегi дiн саласындағы мемлекеттiк саясат орындайтын органдардың қатары жасалған:

2000 жыл – кеңес беру мәселенi талқылап шешетiн орган - дiни бiрлестiктерi бар байланыстар бойынша кеңес, Қазақстан Республикасының үкiметi және облыстар әкiмшiлiктерiнде, Астана, Алматы қалаларында.

2005 жыл - Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгінің дiни iстерi бойынша комитеті, дiни наным, мемлекет пен дiни бiрлестіктердiң әсерлесуiнiң бостандығына азаматтардың құқықтық қамтамасыз ету саласындағы iске асырылған және бақылау функциялары өз құзырын орындайды.

2006 жыл - уәкiлеттi орган - Қазақстан Республикасының Әділет министрлiгiнiң құрамында дiни iстерi бойынша комитеті.

2007 жыл – дiни сұрақтары бойынша ғылыми зерттеу және аналитикалық орталық (жүйелiк барлауды ұйымдастыру және талдау, дiннiң төңiрегiндегi ғылыми зерттеулерiн өткiзуi үшiн).

Дiндердiң iстерi бойынша Комитеттi 2010 жылда мәдениет министрлiгiнiң басқаруына тапсырылды.

Комитеттiң Қазақстан Республикасының Президенті жарлығысымен 2011 жылдың мамырында Қазақстан Республикасының агенттiгiне дiни iстерi бойынша өзгерiп, мәдениет министрлiгiнiң құрамына кіргізілді.

Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгі дiни iстерi бойынша комитет, дiни наным, мемлекет пен дiни бiрлестіктердiң әсерлесуiнiң бостандығына азаматтардың құқықтық қамтамасыз ету саласындағы iске асырылған және бақылау функциялары өз құзырын орындайды бұл өкiлеттiк агенттiкте тапсырылған.

Кейбiр таңбалы шаралар туралы конфессияаралық сала:

1992 жыл - БҰҰ және ЕҚЫҰ мүшелiкке кiру; негiзгi құжаттарға адам құқықтары төңiрегiн қосу.

1992 жыл - Қазақстандағы Бiрiншi президентi Н.А.Назарбаевтың патронажымен рухани келiсiмнiң Бүкiләлемдiк конгрессiнiң бiрiншi сессиясы өттi.

1995 жылы 24 наурыз - мәжiлiс, Қазақстан халықтарының ассамблеяның Бiрiншi сессиясы өттi.

2001 жыл - Рим Папасы II-шi Иоанна Павлдың Астанаға келуі.

2003 жыл - әлемнiң 14 елдерiнен келген 17 делегациялардың I cъезді.

2006 жыл- әлемнiң 23 елдерiнен келген 29 делегациялардың II съездi.

2009 жыл - Еуропа әлемi, Азия, Таяу шығыс және Американың 35 елдерiнен келген 77 делегацияларының қатысуымен III съездi.

2010 жыл – Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуі.

2010 жыл – ЕҚЫҰ Астанадағы Самиті, негізгі қорытынды оқиға Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуі (алда өткен кездесу жоғары деңгейде 1999 жылы Стамбул қаласында өтті).

2011 жыл – ИКҰ-на Қазақстан төрағалық етуі.

2012 жыл- Әлемнiң 40 елдерiнен келген 85 делегацияларының қатысуымен IV съездi.

Тәуелсiз Қазақстан жылдарында дiни бiрлестiктерiнiң саны туралы кейбiр мәлiметтер.

Қазақстандағы тәуелсiздiк алу жылдарынан бастап дiндердiң ренессансы пайда болды.

1991 жыл - 671 дiни бiрлестiктер дiни нанымның бостандығының жариялауынан кейiн тiркелдi.

2001 жыл - 40 конфессия, 2618 дiни ұйымдар.

2011 жылы (дiн туралы жаңа заңның қабылдануына дейiн) 46 конфессия, 4551 дiни бiрлестiктер.

Қазақстан Республикасының «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» жаңа Заңға сәйкес өткізілген қайта тіркеудің қорытындылары бойынша 25 қазан күніне қарай 3088 діни бірлестік тіркелген.

Мәлiметтердi әзiрлеуде Қазақстан халқының ассамблеясы, Қазақстан Республикасы дiни iстерi бойынша агенттiктің материалдары пайдаланылған.

31 шілде 2015 ж. Мұсылман фестивалі оң мыңдаған мейманның басын қосады

Астана. 30 шілде. E-ISLAM – Канаданың Миссиссога қаласында ертең Солтүстік Америкасында мұсылман фестивалі өтеді.

Толығырық...

31 шілде 2015 ж. Әлемде 2019 жылы 3 850 000 мешіт болады

Астана. 30 шілде. E-ISLAM – Бүгінгі күні әлем бойынша 3 600 000 мешіт бар. Бұл сәйкесінше орта есеппен әр мешітке шамамен 500 мұсылманнан келеді деген сөз.

Толығырық...

31 шілде 2015 ж. Дубайда Шығыс Еуропа саяхатшылары көрсеткіші рекорд жасады

Астана. 31 шілде. E-ISLAM – Дубай халықаралық әуежайы бір ай ішінде келуші жолаушылар санынан кезекті рекордты жаңартты. Осы жылдың маусым айында Дубай әуежайы арқылы 5,9 млн жолаушы келіп-кеткен. Бұл өткен жылғы осы маусыммен салыстырғанда 16,7 %-ға артқанын көрсетіп отыр.

Толығырық...

29 шілде 2015 ж. Әлемнің 190 елінде жаңа Windows 10 операциялық жүйесі іске қосылды

АСТАНА. ҚазАқпарат - Әлемнің 190 елінде Microsoft корпорациясының жаңа Windows 10 операциялық жүйесі (ОЖ) іске қосылды.

Толығырық...

29 шілде 2015 ж. Қазақстан әлемдік сауда ережесін әзірлеу ісіне қатысу мүмкіндігіне ие болды - М.Медведков

ЖЕНЕВА. ҚазАқпарат - Қазақстан әлемдік сауда ережесін әзірлеу ісіне қатысу мүмкіндігіне ие болды. Бұл пікірді қазақстандық БАҚ өкілдеріне сұхбат берген РФ Экономикалық даму министрлігі Сауда келіссөздері департаментінің директоры Максим Медведков білдірді.

Толығырық...

29 шілде 2015 ж. К.Браунер: Н.Назарбаев ДСҰ шараларына жаңа дәстүр енгізді

ЖЕНЕВА. ҚазАқпарат - Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Дүниежүзілік сауда ұйымы шараларына жаңа дәстүр енгізді әрі мұның алдағы уақытта жалғасын табатындығына сенімдіміз.

Толығырық...

29 шілде 2015 ж. М.Панке: ДСҰ-ға қабылданған күн - Қазақстан үшін тарихи сәт

ЖЕНЕВА. ҚазАқпарат - Дүниежүзілік сауда ұйымына қабылданған күн - Қазақстан үшін тарихи сәт. Бұл пікірді қазақстандық БАҚ өкілдеріне сұхбат берген АҚШ-тың ДСҰ-дағы елшісі Майкл Панке білдірді.

Толығырық...

28 шілде 2015 ж. ANA әуе компаниясы халал ас ұсынады

Әлемге әйгілі «Sky Trax» жүлдесінің бес дүркін жеңімпазы болған Жапонияның ANA әуе компаниясы енді жолаушыларына халал ас мәзірін ұсынады.

Толығырық...

28 шілде 2015 ж. Канадалықтар неге Ислам дінін қабылдауда?!

Канада ғалымдары өмірлік мақсатын Ислам дінінен іздеген ел тұрғындарының қатары неге жыл санап көбейіп келе жатқанына назар аударды.

Толығырық...

28 шілде 2015 ж. Тайф жерінде ең үлкен саябақ ашылмақ

Астана. 28 шілде. E-ISLAM – Меккеде Халид әл-Файсал ханзаданың бастамасымен алдағы уақытта Тайф жерінде бұрын-соңды болмаған саябақ ашылмақ.

Толығырық...
Келесі вкладка

31 шілде 2015 ж. Қарағанды әкімдігінде лаңкестікке қарсы оқулар өткізілуде

ҚАРАҒАНДЫ. ҚазАқпарат - Бүгін Қарағанды қаласында, соның ішінде қала әкімдігінде лаңкестікке қарсы оқулар өткізіліп жатыр, деп хабарлады аймақтық ІІД-нің баспасөз қызметінен.

Толығырық...

31 шілде 2015 ж. Ел бірлігі - біздің барлық жетістіктеріміздің кілті - Т.Нығметов, БҚО дін істері басқармасының басшысы

ОРАЛ. ҚазАқпарат - Елбасымыз «Нұрлы жол - болашаққа бастар жол» атты Жолдауында: «Жалпыұлттық идеяны өміршең ететін - Елдің бірлігі. Ауызбіршілік қашқан, алауыздық тасқан жерде ешқашан да жалпыұлттық идеялар жүзеге асқан емес. Қазақстанның шыққан шыңы мен бағындырған биіктерінің ең басты себебі - бірлік, берекесі», деп атап көрсеткен болатын. Ел бірлігін сақтауда дін мәселесі де маңызды рөл атқарады. Осы орайда БҚО дін істері басқармасының басшысы Талғат Нығметов өз ой-толғамымен ҚазАқпарат тілшісімен былайша бөлісті.

Толығырық...

31 шілде 2015 ж. Алматыда алтыншы рет «FourЭ» эко-этнофестивалі өтеді

АЛМАТЫ. ҚазАқпарат - Алматылықтар VI халықаралық эко-этнофестивалін өткізуге дайындалып жатыр. Мәдени шара 14-16 тамыз аралығында Алматы облысы Космос ауылында өтеді.

Толығырық...

29 шілде 2015 ж. Аудандық мешіт қайырымдылық акциясын ұйымдастырды - Қызылорда облысы

ҚЫЗЫЛОРДА. ҚазАқпарат - Жаңақорған аудандық мешітінің ұйымдастыруымен «Жақыныңа жәрдемдес» атты дәстүрлі қайырымдылық акциясы биыл үшінші мәрте өткізілді,- деп хабарлады аудан әкімінің баспасөз қызметі.

Толығырық...

29 шілде 2015 ж. 2020 жылға қарай қазақ тілінің терминологиялық қоры 100% жаңартылады - Қ.Әбіл

АСТАНА. ҚазАқпарат - 2020 жылға қарай қазақ тілінің терминологиялық қоры 100%-ға жаңартылуы тиіс, деп мәлімдеді бүгін ОКҚ брифингінде ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси жұмыс комитетінің Ш.Шаяхметов атындағы Республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығының директоры Қонысбай Әбіл.

Толығырық...

29 шілде 2015 ж. БАБАЛАР СӨЗІ: «Оқжетпес» атауының шығу тарихы

АСТАНА. ҚазАқпарат - «ҚазАқпарат» халықаралық ақпараттық агенттігі Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2015 жылы Қазақ хандығы құрылуының 550 жылдығын өткізу туралы бастамасына орай «Қазақ хандығына 550 жыл» атты арнайы жобаны іске қосты. Бұл жоба аясында «Бабалар сөзі», «Қазақ хандары», «Ежелгі қалалар тарихы», «Халық қазынасы» қатарлы жаңа айдарлар ашылды.

Толығырық...

29 шілде 2015 ж. Іле Алатауы ұлттық саябағының етегінде «Мәңгілік ел» халықаралық фестивалі өтті

АСТАНА. ҚазАқпарат - Алматы облысының Іле Алатауы ұлттық саябағының етегінде Қазақ хандығының 550 жылдығына орай «Мәңгілік ел» халықаралық фестивалі өтті, деп хабарлайды облыс әкімінің баспасөз қызметінен.

Толығырық...

28 шілде 2015 ж. Абылай ханның суреті бізге қалай жетті?

Ағылшын саяхатшысы Яган Кассель 1735 жылы сызған Әбілқайыр хан мен оның ұлы Ералының суреттері бізге аман-есен жетті, деп жазады «Айқын» республикалық газеті бүгінгі санындағы «»Абылай ханның суреті бізге қалай жетті?» деген мақаласында.

Толығырық...

28 шілде 2015 ж. Үкімет үйінде қажылық мәселелеріне арналған мәжіліс өтті

Астана. 27 шілде. E-ISLAM – Жуырда Үкімет үйінде еліміздегі қажылықты ұйымдастыру мәселелері бойынша мәжіліс өтті. ҚР Премьер-Министрінің орынбасары Бердібек Сапарбаевтың төрағалығымен өткен жиналысқа мүдделі мемлекеттік органдардың, «Атамекен» ҰКП және Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының басшылары қатысты. Бұл туралы ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің баспасөз қызметі хабарлап отыр.

Толығырық...

28 шілде 2015 ж. Ғалым Қазақстан жерінің неліктен кең екенін түсіндіріп берді

Тарих ғылымдарының докторы Қанат Өскенбай Қазақстан көшпенді ата-бабаларымыздың арқасында кең аумақты алып жатыр деп есептейді. "Қазақтар мен қазақ мемлекеті екі мың жыл бұрынғы көшпелі мәдениеттен қалған жалғыз мұра. Бұл аумақ көшпенділердің даласы болған. Моңғолия мен Қазақстан біздің заманымыздан бұрынғы бірінші мыңжылдықтан бастап көшпенділер мәдениеті қалыптасқан екі ұлы аймақ", - деді ғалым Almaty.tv телеарнасына берген сұхбатында.

Толығырық...
Келесі вкладка

31 шілде 2015 ж. ПМУ-ДА TOEFL ТЕСТІ ӨТЕТІН БОЛАДЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті TOEFL ағылшын тілін меңгерудің стандарттық тесттін өткізу құқығына ие болды.

Толығырық...

31 шілде 2015 ж. СПОРТ ПЕН БІЛІМДІ ҰШТАСТЫРҒАН ПМУ СТУДЕНТІ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің студенті Олимпиада чемпионы Т. Колпакова жүлделеріне XVIII халықаралық жарыста чемпион атанды.

Толығырық...

31 шілде 2015 ж. ПМУ: СТУДЕНТТЕРІМІЗ ЭКСПО-2017 КӨРМЕСІНЕ ТЫҢ ЖОБА ҰСЫНДЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің сәулет-құрылыс факультетінің студенттері «Жас ғалым» бағдарламасы бойынша «Экспоауылдың конпенциясын жасау» тақырыбында жоба әзірледі.

Толығырық...

31 шілде 2015 ж. ПМУ: ХХI ҒАСЫРДЫҢ ЖОҒАРЫ БІЛІМ САЛАСЫНДАҒЫ КӨШБАСШЫЛАРЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің профессорлық-оқытушылар құрамының бір тобы PDP Британдық көшбасшылық Қорының бағдарламасы бойынша әлемнің алдыңғы қатарлы жоғары оқу орындарында оқып келді.

Толығырық...

23 шілде 2015 ж. ПМУ: ТҮЛЕКТЕРДЕН ЗОР ҮМІТ КҮТЕМІЗ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ректоры Арын Өрсариев магистратура түлектеріне салтанатты түрде дипломдарын табыстады.

Толығырық...

22 шілде 2015 ж. ПМУ МЕТАЛЛУРГТАРДЫ КӘСІБИ МЕРЕКЕСІМЕН ҚҰТТЫҚТАДЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ректоры Арын Өрсариев Павлодар облысының металлургиялық кәсіпорындарының жетекшілерін кәсіби мерекелерімен құттықтады.

Толығырық...

22 шілде 2015 ж. ПМУ МЕН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ БАҒДАРЛАМАЛАР ОРТАЛЫҒЫ ӨЗАРА МЕМОРАНДУМҒА ҚОЛ ҚОЙДЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті және «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ өзара ынтымақтастық туралы Меморандумға қол қойды.

Толығырық...

22 шілде 2015 ж. МУ МЕН ҚОҒАМДЫҚ САЯСАТ ИНСТИТУТЫ АРАСЫНДАҒЫ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ МЕМОРАНДУМЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті мен «Нұр Отан» партиясының Қоғамдық саясат институты ынтымақтастық туралы екі жақты Меморандумға қол қойды.

Толығырық...

22 шілде 2015 ж. ПМУ: ЖАС ҒАЛЫМДАРДЫҢ ТОЛАҒАЙ ТАБЫСТАРЫ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің студенттері «Жас ғалым» бағдарламасы аясында «Ертіс» ғылыми-технологиялық паркінде бірнеше ғылыми жобаларды іске асырды.

Толығырық...

21 шілде 2015 ж. ПМУ: ҚАСИЕТТІ АЙДАҒЫ ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті Рамазан айында «Шапағат» қайырымдылық шарасын өткізіп, тыл ардагерлеріне дәрі-дәрмек таратты.

Толығырық...

Қосымша ақпарат